به گزارش روابط عمومی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، به نقل از خبرگزاری ایانا، محقق بخش بیوتکنولوژی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، با اشاره به شناسایی ژنهای مرتبط با سازگاری در دامهای بومی گفت: این ژنها میتواند مبنای برنامههای اصلاح نژاد برای افزایش تابآوری دامها در برابر تغییر اقلیم و تنشهای محیطی باشد.
الهه رستمزاده مهدابی بیان کرد: «این فرآیند یک کار آزمایشگاهی نیست، بلکه طبیعت به مرور زمان دامهای مقاومتر را انتخاب کرده و ژنهای مرتبط با سازگاری را در نسلهای بعدی به ارث گذاشته است.»
او اظهار داشت: «دامهای تجاری که به طور عمده تحت انتخاب شدید برای صفات تولیدی قرار گرفتهاند، در بسیاری از موارد از نظر سازگاری محیطی و مقاومت به تنشها نسبت به دامهای بومی آسیبپذیرترند، در حالی که دامهای بومی با ژنهای سازگار خود از این خطرات در امان هستند.»
رستمزاده با بیان اینکه امروزه از طریق فناوریهای مولکولی پیشرفته مانند توالییابی کل ژنوم و تراشههای SNP (SNP-CHIP) میتوان ژنهای مرتبط با سازگاری را شناسایی کرد، توضیح داد: «توالییابی کل ژنوم اطلاعات دقیقتری از جهشهای جدید مرتبط با ژنهای سازگاری ارائه میدهد، اما هزینه بالاتری دارد.»
او ادامه داد: « اکثر تراشههای SNP موجود بر پایه تنوع ژنتیکی نژادهای تجاری و بومی کشورهای توسعه یافته طراحی شده و به همین دلیل ممکن است در شناسایی ژنهای خاص مرتبط با سازگاری در نژادهای بومی ایران دقت کافی را نداشته باشند، اما به دلیل هزینه کمتر، برای مطالعات جمعیتی مناسب هستند.»
محقق بخش بیوتکنولوژی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور با این توضیح که پس از شناسایی ژنهای سازگاری، میتوان از آنها در برنامههای تلاقی کنترلشده برای انتقال ژنهای سازگار به دامهای تجاری استفاده کرد، اظهار داشت: «همچنین انتخاب به کمک نشانگر و انتخاب ژنومی، مسیرهای دیگری برای بهرهگیری از این ژنها هستند.»
رستمزاده با اشاره به اینکه انتخاب ژنومی، تصویری از کل ژنوم ارائه داده و ژنهای تولیدی و سازگاری را همزمان در نظر میگیرد، افزود: «در حالی که انتخاب به کمک نشانگر معمولاً بر تعداد محدودی ژن یا ناحیه ژنومی متمرکز است.»
به گفته او اگرچه در ایران روند مطالعات به دلیل هزینهها کمی کند است ولی در این زمینه نسبت به بسیاری از کشورهای منطقه پیشرو است.
رستمزاده با تأکید بر این که بهکارگیری فناوریهای ژنومی برای شناسایی ژنهای سازگاری، راهحلی کلیدی برای ترکیب مقاومت با بهرهوری است، توضیح داد: «این روش میتواند همزمان دو هدف حفظ تولید اقتصادی و تقویت مقاومت دامهای بومی در برابر چالشهایی مانند تغییرات اقلیمی و بیماریها را دنبال کند».
او افزود: «در حال حاضر بسیاری از شاخصهای انتخاب در برنامههای اصلاح نژاد بیشتر صفات تولیدی را در نظر میگیرند، اما لازم است صفات مرتبط با سازگاری نیز به این شاخصها اضافه شده تا دامها هم مقاوم و هم اقتصادی باقی بمانند.»